Özet


The Language and Ritual of Death: Death Notices in the Ottoman Press in Light of the İkdam Newspaper (1898-1903)

Ölüm, her canlı varlığın yaşam döngüsünün en son aşamasıdır ve ne zaman geleceği bilinmemektedir. Tarih boyunca ölüme farklı anlamlar yüklenmiş; ölüm sonrası ritüeller ve yas uygulamaları, ölümün sadece biyolojik değil aynı zamanda kültürel ve dinî bir olgu olduğunu göstermiştir. Osmanlı basınındaki ölüm haberleri de bu çerçevede dinî ve toplumsal içerik taşımaktadır. Sultan II. Abdülhamid dönemindeki sansür uygulamaları altında siyasi açıdan zararsız kabul edildikleri için gazetelerde düzenli olarak yayımlanmıştır. İkdam Gazetesi, bu tür haberleri yayımlayarak hem bireysel ölümleri duyurmuş hem de dönemin sosyal yapısı, idari düzeni ve basın tarihi hakkında önemli veriler sunmuştur. Bu çalışmanın amacı, İkdam Gazetesi’nde 1898-1903 yılları arasında yayımlanan ölüm haberlerini inceleyerek ölüm olgusunun Osmanlı basınında nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi ve tarihsel doküman analizi kullanılmıştır. Haberler kısa duyurulardan detaylı bilgilendirmelere kadar çeşitli biçimlerde yayımlanmış; kullanılan dil ve anlatım dönemin ölüm ritüelleri ve toplumsal yas kültürünü yansıtmıştır. Osmanlı basınında ölüm temsiline ilişkin çalışmaların sınırlı olduğu dikkate alındığında, bu çalışma söz konusu haberleri belirli bir dönem aralığında sistematik biçimde ele alarak literatüre katkı sunmayı hedeflemektedir. Bu yönüyle İkdam Gazetesi’ndeki ölüm haberleri, Osmanlı basın ve sosyal tarihi üzerine araştırmalar için eşsiz ve tamamlayıcı bir kaynak oluşturmaktadır.



Anahtar Kelimeler

Yakınçağ tarihi, II. Abdülhamid, Osmanlı basını, İkdam Gazetesi, ölüm haberleri.


Kaynakça

Gelecek Sayı

Haziran 2026 Sayısı

Dergimizin Haziran 2026 (25. Sayısı) için makale kabulü devam etmektedir.

iletişim: 0505 4342666


  • Adres :Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Osmaniye/TÜRKİYE
    Telefon : 0505 4342666 Faks :
    Eposta : korkutataturkiyat@gmail.com