Avrupa’da 17. yüzyılda çıkarılmaya başlanan mizah dergileri, matbaanın ülkemize çok geç gelmiş olması nedeniyle Osmanlı topraklarında 1860’lı yıllardan sonra varlığını hissettirmeye başlamıştır. Osmanlı’da yaşanan sosyal ve kültürel olayları eğlenceli bir dille ele alan bu dergiler, hem basım tekniklerinin hem de dağıtım olanaklarının gelişmesiyle 19. yüzyılda daha da çeşitlenmiş, pek çok dergi okuyucusuyla buluşmuştur. Bu da Tanzimat’tan günümüze ulaşan bu süreçte yayımlanan mizah dergi ve gazeteleri üzerine başta lisansüstü çalışmalar olmak üzere makale, bildiri, kitap gibi türlerde çalışma yapmayı da beraberinde getirmiştir. Çalışmaların yapılması kadar, yapılan çalışmaların toplu bir biçimde bilim âlemine sunulması da oldukça önemlidir. Bu durum bibliyografya çalışmalarına olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma, mizah dergi ve gazeteleri üzerine ülkemizde yapılan lisansüstü çalışmaları kapsayan bir bibliyografya denemesidir. Çalışma Giriş ve Bibliyografya olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde kısaca bibliyografya, dergi, mizah, mizah dergisi gibi konular üzerinde durulmuştur. Bibliyografya kısmında ise YÖK Ulusal Tez Merkezi tez tarama sayfasından “mizah dergisi, mizah gazetesi, mizah basını, humor, mizah” etiketleriyle tarama yapılarak tespit edilen künyeler Yüksek Lisans Çalışmaları ve Doktora Çalışmaları olmak üzere iki kategoride, çalışmaların zaman içindeki değişimlerine dikkat çekmek için yıl esasında başlıklandırılmış ve alfabetik olarak sıralanmıştır. Bu bölümde tespit edilen çalışmalar konusunu oluşturduğu dergi/gazete isimlerine göre de tasnif edilmiştir. Çalışmanın amacı, mizah dergi ve gazeteleriyle ilgili lisansüstü eserleri toplamak, bunların hangi konularda yapıldığını göstermek, sahanın ilgili araştırmacılarına tanıtmak ve böylelikle mizah dergi ve gazeteleri üzerine çalışma yapacak olan araştırmacıların kaynaklara tek elden ulaşmalarını sağlamaktır. Çalışma sonucunda ülkemizde mizah dergi ve gazeteleriyle ilgili 129’u yüksek lisans ve 20’si doktora tezi olmak üzere toplam 149 lisansüstü çalışma tespit edilmiştir.

Mizah, mizah dergisi, mizah gazetesi, yüksek lisans tezi, doktora tezi, bibliyografya.