Özet


The Majlis Tradition and Ottoman Poet Circles Around the Rulers in the 15th-16th Centuries

Bütün edebî ürünler ortaya çıktığı dönemin, coğrafyanın ve daha özelde üretildikleri muhitlerin izlerini taşırlar. Bir zamanlar klasik Türk edebiyatının sosyal hayat ile bağı olmayan bir edebî devir olduğu düşüncesi epey kabul görmüşse de günümüzdeki araştırmalar aksini ispatlama noktasında birçok veri sunmaktadır. Bunlardan biri de edebiyat tarihi çalışmaları kapsamında oldukça ihmal edilen şair meclisleri konusudur. Özellikle biyografik kaynaklardan yola çıkılarak yapılan araştırmalar şair meclislerinin edebî üretim üzerinde pek çok tesirinin bulunduğunu açıkça göstermektedir. Bu nedenle klasik Türk edebiyatını ve bu edebiyat geleneği içerisinde meydana gelen edebî ürünleri gerçek anlamda idrak edebilmek için söz konusu metinlerin içine doğduğu ortamları da tüm detaylarıyla incelemek gerekir. Böylece söz konusu edebiyatın eserlerini sadece şekle indirgeyen bakış açısından sıyrılmak da mümkün olacaktır. Zira edebî ürünleri, yalnızca birer tür ve şekil unsuru olarak görmektense toplumsal ve kültürel yapının izlerini taşıyan çıktılar olarak değerlendirmek hem sosyolojik hem de tarihsel bağlamda bilime katkı sağlayacaktır. Dolayısıyla Osmanlı şiirinin sosyal yaşam ile bağını görmek, edebî üretime ve edebiyat tarihine olan etkisini anlayabilmek için şair meclisleri üzerine etraflıca düşünmek gerekir. Bu makalede de meclis geleneği ile patronaj/himaye ilişkisi değerlendirildikten sonra Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ’nın verileri ışığında meclislerin genel özellikleri ve XV-XVI. yüzyıllarda iktidar etrafında şekillenen Osmanlı şair meclisleri incelenmiş, şiirin bağlam çerçevesi gösterilmeye çalışılmıştır.



Anahtar Kelimeler

Klasik Türk edebiyatı, şiir, şair meclisleri, patronaj, Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ.


Kaynakça

Gelecek Sayı

Aralık 2026 Sayısı Dergimizin (27. Sayısı) için makale kabulü devam etmektedir.

iletişim: korkutataturkiyat@gmail.com


  • Adres :Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Osmaniye/TÜRKİYE
    Telefon : 0505 4342666 Faks :
    Eposta : korkutataturkiyat@gmail.com