Osmanlı döneminde yazılmış pek çok eserin kütüphane ve arşivlerde okuyucusunu beklediği bilinmektedir. Günümüz okuyucusu tarafından ancak Latin harflerine aktarıldıktan sonra okunabilen bu eserlerin birçok bilim alanına katkı sağladığı söylenebilir. Milletlerin tarihine ayna tutan bu eserlerin akademik araştırmalara konu edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Osmanlı’nın son dönem yazarlarından Ali Nazimâ’nın 1912’de çocuklar için iki cilt hâlinde yazdığı Okuma Hazinesi (The Treasury of Reading) adlı eseri incelenmiştir. Çalışmanın amacı eserde yer alan hikâyelerin hangi temel değerleri hangi sıklıkla işlediğini ortaya koymaktır. Doküman analizi yöntemiyle eserdeki 200 hikâye, Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) ortaokul ders kitaplarındaki metinler için belirlediği yirmi temel değer çerçevesinde incelenmiştir. Hikâyelerde baskın değer esas alınarak kodlama yapılmıştır. Kodlayıcılar arası uyum %86 olarak hesaplanmıştır. Bunun sonucunda 176 metin belirlenen temel değerlerle ilişkilendirilmiş, 24 metin ise ilişkilendirilememiştir. Metinlerde en sık rastlanan dört değer çalışkanlık (f=17), yardımseverlik (f=17), adalet (f=15) ve dürüstlük (f=14) olmuştur. Bu araştırmayla eserin çocuk edebiyatındaki yeri ve değerler eğitimine ilişkin somut bulgular elde edilmiş, yazarın çocuk edebiyatı alanındaki eserlerinin niteliğinin anlaşılmasına katkı sağlanmıştır. Ayrıca yazarın ve döneminin diğer yazarlarının eserlerine yönelik daha kapsamlı araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Ali Nazimâ, çocuk edebiyatı, değerler eğitimi, Okuma Hazinesi.