Türkçedeki atasözlerini sözel iletişim unsurları açısından incelemeyi amaçlayan bu çalışma, nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın veri setini Ömer Asım Aksoy’un “Atasözleri Sözlüğü” ve Metin Yurtbaşı’nın “Sınıflandırılmış Türk Atasözleri” oluşturmaktadır. Türkçedeki atasözlerinde sözlü iletişim kültürünün yerine ilişkin bir panorama oluşturma düşüncesiyle gerçekleştirilen bu çalışmada veri toplama aracı olarak belgesel tarama yöntemine başvurulmuş, veri çözümlemelerinde ise içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sözlü iletişim becerisiyle ilgili 398 atasözü tespit edilmiş ve bunlar 11 tema ile 28 kategori altında sınıflanmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlardan hareketle, atasözlerinde en çok “tutarlı konuşmak” (%16), “söylemin gücünü fark etmek” (%15), “ölçülü konuşmak” (%12) temalarının vurgulandığı; bununla beraber “yalan söylememek”, “sözün etkisi”, “yerinde ve zamanında konuşmak” kategorilerinin ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda çalışma, en genel manasıyla Türkçedeki atasözlerinde sözel iletişimin bir beceriler bütünü ve ahlaki bir sorumluluk alanı olarak görüldüğünü ortaya koymaktadır.

Atasözleri, iletişim, konuşma, dinleme.