Nazar inancı, kötü bakışların kişi, hayvan, ev veya değerli nesneler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği düşüncesine dayanan ve kökeni İslamiyet öncesi dönemlere kadar uzanan yaygın bir halk inancıdır. Farklı toplum ve kültürlerde çeşitli biçimlerde varlığını sürdüren bu inanç, nazardan korunmaya yönelik uygulamaların ve koruyucu objelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu objeler genel olarak “nazarlık” olarak adlandırılmaktadır. Nazarlıklar biçim, malzeme, kullanım alanı ve sembolik anlam bakımından çeşitlilik göstermektedir. Bu çalışma kapsamında, Van yöresinde kullanılan geleneksel nazarlıklar halk inanışları, gündelik yaşam pratikleri, kullanım biçimleri ve sembolik anlamları bağlamında incelenmiştir. Araştırmanın verileri, Van’ın farklı bölgelerinde gerçekleştirilen saha çalışmaları aracılığıyla elde edilmiş ve tespit edilen nazarlık örnekleri fotoğraflanarak belgelenmiştir. Saha çalışmaları sonucunda üzerlik otu, nazar boncuğu, muska, at nalı, minyatür ayakkabı, hayvan boynuzu ve kafatası gibi çeşitli nesnelerin nazardan korunma amacıyla kullanıldığı belirlenmiştir. Çalışmanın temel amacı, daha önce kapsamlı biçimde araştırılmamış olan Van’daki geleneksel nazarlık örneklerini bilim dünyasına tanıtmak ve bu objelerin yöre halkının inanç dünyasındaki yerini ortaya koymaktır. Araştırma, nazarlıkların yalnızca koruyucu objeler olmadığını, aynı zamanda Van’ın geleneksel kültürünü ve somut olmayan kültürel mirasını yansıtan önemli unsurlar olduğunu ortaya koymaktadır.

Gelenek, halk kültürü, nazar, nazarlık, Van.