Modern Türk şiirinin kurucu kalemlerinden olan Yahya Kemal Beyatlı’nın Yeni Türk şiirinin Tanzimat’tan Cumhuriyet dönemine uzanan gelişimine dair değerlendirmeleri çeşitli yazılarında ve mülakatlarında dağınık değerlendirmeler hâlinde yer almakta; Beyatlı hakkındaki biyografik çalışmalarda ya da poetikasını ele alan çalışmalarda da konu baştan sona devamlılık arz edecek biçimde ele alınmamaktadır. Bu çalışma Beyatlı’nın modern Türk şiirine ilişkin değerlendirmelerini onun poetik görüşüne ışık tutacak biçimde bütünsel biçimde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede kısaca ifade edilecek olursa bu makalede, Yahya Kemal’in şiir anlayışının oluşumunda Paris yılları, Fransız şiiriyle kurduğu ilişki, Edebiyat-ı Cedîde’den ayrılma iradesi ve “kendimizden” doğan yeni bir şiir arayışı belirleyiciliği tartışılmış; onun Tanzimat şairleri, Servet-i Fünun ve Fecr-i Âtî mensupları, Nev-Yunânîlik tecrübesi, millî şiir anlayışı ve Cumhuriyet dönemi şairleri hakkındaki görüşleri kendi yazıları, mülâkatları ve aktarılan hatıralar üzerinden izlenmiştir. Yahya Kemal, Yeni Türk şiirini değerlendirirken mazmun karşısında terkibi, yazılan ve okunan şiir karşısında söylenen ve dinlenilen şiiri, mekanik vezin karşısında derûnî âhengi, taklit karşısında millî ve kültürel devamlılığı öne çıkarır. Namık Kemal, Abdülhak Hâmid, Recâizâde Mahmut Ekrem, Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin ve Ahmet Hâşim’e dair hükümleri, yeniliği bütünüyle reddetmeyen; katkı ile eksikliği birlikte gözeten bir bakışı ortaya koyar. Beyatlı, güncel şiiri onun gelenekle ilişkisi ve klasik birikimle olan söyleşme yeteneği ölçüsünde ciddiye alır. Geleneksel şiir birikimiyle söyleşmeyi bilmeyen, onun estetik inceliğini görmezden gelen, onu çok yönlü olarak kendi yapılanışının bir unsuru kılmayan yeni şiir, yeni değil köksüzdür; edebiyatın sofistidir: Şiire benzeyen ancak şiir olmayandır. Bu çerçevede Yahya Kemal’in yeni şiir tasavvurunun, klasik şiir birikimiyle modern şiir arayışını süreklilik dahilinde kavrayan, ideolojik kırılmaların karşısında sanatsal belleği koruyan bir yapı arz ettiği görülmektedir. Bu anlamda o sanatsal bağlamda bir unutma çağının belleğidir. Sonuçta Yahya Kemal’in yeni şiir tasavvuru, klasik birikimden beslenen, İstanbul Türkçesine yaslanan ve estetik değeri siyasî faydanın önünde tutan bir şiir anlayışı olarak belirmektedir.

Yahya Kemal Beyatlı, yeni Türk şiiri, şiir estetiği, millî şiir, modernleşme