19. yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı topraklarından Latin Amerika’ya gerçekleşen göçler, bölgedeki toplumların beklentileriyle çelişen yeni kimliklerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu göçmenler, “ideal Avrupalı göçmen” tipolojisine uymadıkları için sosyal olarak dışlanmış, kimi zaman ise “turcos” adı altında olumsuz stereotiplerle temsil edilmişlerdir. Buna rağmen, ticari ağlar, toplumsal hareketlilik ve kültürel etkileşim aracılığıyla olumlu imgelerin de ortaya çıktığı görülmüştür. Dolayısıyla, Osmanlı göçmenlerine yönelik bu çelişkili tahayyüller, Latin Amerika yazınında da yankı bulmuş; anlatılarda hem ötekileştirme hem de kabul süreçlerinin izleri gözlemlenmiştir. Latin Amerika’da göçmen deneyimlerini konu alan araştırmalar çoğunlukla Avrupa kaynaklı temsillere odaklanırken, Osmanlı’dan bölgeye yönelen göç dalgalarının edebî ve kültürel izleri üzerine çalışmalar oldukça azdır. Bu çalışmada, Orta Amerikalı yazar Jorge Luis Oviedo’nun La Turca adlı eserinde yer alan, isimsiz fakat yalnızca “La Turca” olarak anılan göçmen kadın karakter merkeze alınmıştır. Çalışmanın amacı, bu karakter üzerinden Daniel-Henri Pageaux’nun imgebilim yaklaşımını kullanılarak, “turcos” göçmenlerinin Latin Amerika’da genel olarak, özelde ise Orta Amerika/Honduras bağlamında nasıl tasvir edildiklerini çözümlemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma, nitel bir araştırma yaklaşımı benimsenerek, La Turca adlı eserin imge merkezli çözümlemesine dayandırılmıştır. Bu kapsamda, ilk olarak Avrupa’dan Latin Amerika’ya geçen Osmanlı/Türk imgesinin tarihsel kökenleri ele alınmış ve ardından Daniel-Henri Pageaux’nun üç aşamalı imgebilim yaklaşımı açıklanmıştır. Daha sonra, bu kuramsal çerçeve ışığında Oviedo’nun La Turca adlı yapıtında Latin Amerika’ya göç eden Türklerin ve Orta Amerika bölge halkının belleğindeki yeri incelenmiştir. Çözümleme sonucunda, romanın Osmanlı göçmenleriyle özdeşleşen “turco comerciante” imgesini yeniden ürettiği ve bu klişeyi Latin Amerika toplum belleğinde kalıcı bir algıya dönüştürdüğü görülmüştür.

Göç, Osmanlı/Türk imgesi, Turcos, Latin Amerika, Jorge Luis Oviedo.

From the mid-19th century onwards, migration from Ottoman territories to Latin America led to the emergence of new identities that conflicted with the expectations of societies in the region. These immigrants were socially excluded because they did not fit the “ideal European immigrant” typology, and were sometimes represented with negative stereotypes under the name “turcos.” Nevertheless, positive images also emerged through commercial networks, social mobility, and cultural interaction. Consequently, these conflicting perceptions of Ottoman immigrants have also been echoed in Latin American literature, where traces of both othering and acceptance processes can be observed in the narratives. In this context, the literature on Ottoman immigrants, especially in Turkish academic writing, is minimal. While studies of immigrant experiences in Latin America mostly focus on representations originating in Europe, there are very few on the literary and cultural traces of waves of immigration from the Ottoman Empire to the region. For this purpose, the study adopts a qualitative research approach and is based on an image-centered analysis of Jorge Luis Oviedo’s novel “La Turca”, focusing on the unnamed migrant woman character referred to only as “La Turca.” The analysis is carried out within the framework of Daniel-Henri Pageaux’s imagology approach, which emphasizes the historical origins of Ottoman/Turkish images transferred from Europe to Latin America and their reconfiguration in new contexts. Within this theoretical framework, Oviedo examines the place of Turks who migrated to Latin America and the Central American regional population in the collective memory. The findings reveal that the novel reproduces the image of the “turco comerciante” (Turkish merchant), identified with Ottoman immigrants, and transforms this cliché into a lasting perception in the collective memory of Latin American society.

Migration, Ottoman/Turkish image, Turcos, Latin America, Ottoman Empire.