Bu çalışma, 20. yüzyıl tiyatrosunu şekillendiren Yaratıcı Oyunculuk Sistemi’nin yaratıcısı Konstantin Stanislavski ile 21. yüzyıl mimarisinin önemli eserlerinden Therme Vals’ın mimarı Peter Zumthor arasında teorik bir bağlantı kurmaktadır. Stanislavski, oyuncuları karakterle bütünleştirmek ve içsel bir dönüşüme yönlendirmek amacıyla bir oyuncu yetiştirme yöntemi kullanırken, Zumthor ise kullanıcı ile mekân arasındaki duyusal ve deneyimsel ilişkiyi vurgulamaktadır. Bu paralelliği temel alan araştırma, mimari mekânın Yaratıcı Oyunculuk Sistemi aracılığıyla analiz edilebileceğini savunmaktadır. Metodolojik bir çerçeve olarak, tiyatro ve mimari arasındaki disiplinlerarası diyaloğu yapılandırmak amacıyla Dört C Yaratıcılık Modeli (Kaufman & Beghetto) fenomenolojik ve psikanalitik desenler temelinde kullanılmaktadır. Doğrusal Metin-Eylem-Mekân üçlüsü içinde Lacan ve Merleau-Ponty Metin kategorisi (mini-C ve little-C) altında, Stanislavski Eylem (Pro-C) altında ve Zumthor’un Therme Vals’ı Mekân (Big-C) altında konumlandırılmıştır. Bu kategorizasyon, Stanislavski’nin felsefi ve psikanalitik temellerinin Zumthor’un mekânsal tasarımında nasıl yankı bulduğunu ve metinlerarası anlam ürettiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, mekânsal deneyimin, beden ve algı temelli kuramsal yaklaşımlar aracılığıyla özne ile mekân arasında karşılıklı bir etkileşim alanı oluşturduğunu göstermektedir. Bu özdeşleşme süreci, benlik ve “öteki” üzerinden ortaya çıkan yaratıcı mekânsal kimlik ve anlam üretimine katkı sağlamaktadır.

Yaratıcı oyunculuk sistemi, Dört C modeli, özdeşleşme, metinlerarasılık, Therme Vals.

This study establishes a theoretical connection between Konstantin Stanislavski, creator of the Creative Acting System that shaped 20th-century theater, and Peter Zumthor, architect of Therme Vals, one of the significant works of 21st-century architecture. While Stanislavski used an actor training system to integrate actors with their characters and guide them toward an inner transformation, Zumthor emphasizes the sensory and experiential relationship between the user and the space. Based on this parallelism, the research argues that architectural space can be analyzed through the “System”. As a methodological framework, the Four C Creativity Model (Kaufman & Beghetto) is used to structure the interdisciplinary dialogue between theater and architecture, based on phenomenological and psychoanalytic patterns. Within the linear Text-Action-Space triad, Lacan and Merleau-Ponty are positioned under the Text category (mini-C and little-C), Stanislavski under Action (Pro-C), and Zumthor’s Therme Vals under Space (Big-C). This categorization reveals how Stanislavski’s philosophical and psychoanalytic foundations resonate in Zumthor’s spatial design and produce intertextual meaning. The findings show that spatial experience creates a field of mutual interaction between the subject and space through body- and perception-based theoretical approaches. This process of identification leads to the production of creative spatial identity and meaning through the self and “other.”

Creative acting system, Four C model, identification, intertextuality, Therme Vals.