Bütün edebî ürünler ortaya çıktığı dönemin, coğrafyanın ve daha özelde üretildikleri muhitlerin izlerini taşırlar. Bir zamanlar klasik Türk edebiyatının sosyal hayat ile bağı olmayan bir edebî devir olduğu düşüncesi epey kabul görmüşse de günümüzdeki araştırmalar aksini ispatlama noktasında birçok veri sunmaktadır. Bunlardan biri de edebiyat tarihi çalışmaları kapsamında oldukça ihmal edilen şair meclisleri konusudur. Özellikle biyografik kaynaklardan yola çıkılarak yapılan araştırmalar şair meclislerinin edebî üretim üzerinde pek çok tesirinin bulunduğunu açıkça göstermektedir. Bu nedenle klasik Türk edebiyatını ve bu edebiyat geleneği içerisinde meydana gelen edebî ürünleri gerçek anlamda idrak edebilmek için söz konusu metinlerin içine doğduğu ortamları da tüm detaylarıyla incelemek gerekir. Böylece söz konusu edebiyatın eserlerini sadece şekle indirgeyen bakış açısından sıyrılmak da mümkün olacaktır. Zira edebî ürünleri, yalnızca birer tür ve şekil unsuru olarak görmektense toplumsal ve kültürel yapının izlerini taşıyan çıktılar olarak değerlendirmek hem sosyolojik hem de tarihsel bağlamda bilime katkı sağlayacaktır. Dolayısıyla Osmanlı şiirinin sosyal yaşam ile bağını görmek, edebî üretime ve edebiyat tarihine olan etkisini anlayabilmek için şair meclisleri üzerine etraflıca düşünmek gerekir. Bu makalede de meclis geleneği ile patronaj/himaye ilişkisi değerlendirildikten sonra Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ’nın verileri ışığında meclislerin genel özellikleri ve XV-XVI. yüzyıllarda iktidar etrafında şekillenen Osmanlı şair meclisleri incelenmiş, şiirin bağlam çerçevesi gösterilmeye çalışılmıştır.

Klasik Türk edebiyatı, şiir, şair meclisleri, patronaj, Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ.

All literary products bear the traces of the period, geography, and more specifically, the environments where they were produced. Although the idea that classical Turkish literature was a literary era detached from social life once gained wide acceptance, contemporary research provides numerous data to prove the contrary. One of these is the subject of poets' gatherings (majlises), which has been considerably neglected in studies of literary history. Research based particularly on biographical sources clearly demonstrates that these gatherings exerted numerous influences on literary production. Therefore, to truly comprehend classical Turkish literature and the literary products created within this tradition, it is essential to meticulously examine the environments into which the texts in question were born. Thus, it will also be possible to break away from the perspective that reduces classical literary works merely to form. Indeed, evaluating literary products as outputs bearing the traces of social and cultural structures, rather than viewing them solely as components of genre and form, will contribute to scholarship in both a sociological and historical context. Consequently, to perceive the connection of Ottoman poetry with social life and to understand its impact on literary production and literary history, it is necessary to consider the tradition of poets' gatherings comprehensively. Accordingly, this article, after evaluating the relationship between the majlis tradition and patronage, examines the general characteristics of majlises and the Ottoman poets' gatherings shaped around the ruling power in the 15th and 16th centuries considering the data from Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ, thereby attempting to demonstrate the contextual framework of the poetry.

Classical Turkish literature, poetry, gatherings of poets, patronage, Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ.