Ali Nazimâ’nın Okuma Hazinesi Adlı Eserinde Temel Değerlerin İncelenmesi
( An Analysis Of Core Values İn Ali Nazimâ's Okuma Hazinesi (Reading Treasury) )

Yazar : Memet ABUKAN    
Türü : Araştırma Makalesi
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 26
Sayfa : 40-58
Doi : 845
    


Özet

Osmanlı döneminde yazılmış pek çok eserin kütüphane ve arşivlerde okuyucusunu beklediği bilinmektedir. Günümüz okuyucusu tarafından ancak Latin harflerine aktarıldıktan sonra okunabilen bu eserlerin birçok bilim alanına katkı sağladığı söylenebilir. Milletlerin tarihine ayna tutan bu eserlerin akademik araştırmalara konu edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Osmanlı’nın son dönem yazarlarından Ali Nazimâ’nın 1912’de çocuklar için iki cilt hâlinde yazdığı Okuma Hazinesi (The Treasury of Reading) adlı eseri incelenmiştir. Çalışmanın amacı eserde yer alan hikâyelerin hangi temel değerleri hangi sıklıkla işlediğini ortaya koymaktır. Doküman analizi yöntemiyle eserdeki 200 hikâye, Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) ortaokul ders kitaplarındaki metinler için belirlediği yirmi temel değer çerçevesinde incelenmiştir. Hikâyelerde baskın değer esas alınarak kodlama yapılmıştır. Kodlayıcılar arası uyum %86 olarak hesaplanmıştır. Bunun sonucunda 176 metin belirlenen temel değerlerle ilişkilendirilmiş, 24 metin ise ilişkilendirilememiştir. Metinlerde en sık rastlanan dört değer çalışkanlık (f=17), yardımseverlik (f=17), adalet (f=15) ve dürüstlük (f=14) olmuştur. Bu araştırmayla eserin çocuk edebiyatındaki yeri ve değerler eğitimine ilişkin somut bulgular elde edilmiş, yazarın çocuk edebiyatı alanındaki eserlerinin niteliğinin anlaşılmasına katkı sağlanmıştır. Ayrıca yazarın ve döneminin diğer yazarlarının eserlerine yönelik daha kapsamlı araştırmaların yapılması önerilmektedir.



Anahtar Kelimeler

Ali Nazimâ, çocuk edebiyatı, değerler eğitimi, Okuma Hazinesi.



Abstract

It is widely known that many works written during the Ottoman period remain in libraries and archives awaiting readers. These works, which can only be read by modern readers after being transcribed into the Latin alphabet, have contributed to numerous fields of scholarship. Serving as reflections of the history of nations, these works also deserve scholarly attention. This study examines Okuma Hazinesi (Reading Treasury), written in two volumes for children in 1912 by Ali Nazimâ, one of the late Ottoman authors. The aim of the study is to determine which core values are represented in the stories and how frequently they are addressed. Using the document analysis method, the 200 stories in the work were analyzed within the framework of the twenty core values identified by the Turkish Ministry of National Education (MoNE) for texts included in middle school textbooks. The stories were coded according to their dominant value. Intercoder agreement was calculated as 86%. As a result, 176 stories were associated with the identified core values, while 24 stories were not. The four most frequently identified values were diligence (f = 17), helpfulness (f = 17), justice (f = 15), and honesty (f = 14). The findings provide concrete evidence regarding the work's place in children's literature and its contribution to values education, while also contributing to a better understanding of the nature of the author's works in the field of children's literature. Furthermore, more comprehensive studies on the works of both the author and other writers of the same period are recommended.



Keywords

Ali Nazimâ, children's literature, values education, Reading Treasure.


Gelecek Sayı

Aralık 2026 Sayısı Dergimizin (27. Sayısı) için makale kabulü devam etmektedir.

iletişim: korkutataturkiyat@gmail.com


  • Adres :Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Osmaniye/TÜRKİYE
    Telefon : 0505 4342666 Faks :
    Eposta : korkutataturkiyat@gmail.com