TRT Türk Halk Müziği Repertuvarındaki Sivas Yöresi Kahramanlık Türkülerinde Kahramanlık Söyleminin İnşası
(Construction of the Heroism Discourse in Sivas Region Heroic Folk Songs in the TRT Turkish Folk Music Repertoire )

Yazar : Semih AKGÜL  & Mehmet DURNA  
Türü : Araştırma Makalesi
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 26
Sayfa : 209-222
Doi : 846
    


Özet

Bu araştırmanın amacı, TRT Türk Halk Müziği Repertuvarında yer alan Sivas yöresi kahramanlık türkülerinde kahramanlık söyleminin hangi söylemsel bileşenler aracılığıyla yapılandırıldığını incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde desenlenmiş; veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi, veri analiz yöntemi olarak ise metin temelli söylem çözümlemesi benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemi doğrultusunda belirlenen Yiğitler Silkinip Ata Binince, Ben Gidiyom Rüştü Bey’im Ağlama (Mehrali Bey Ağıtı), Karlı Dağlar ve Ağlayalım Atatürk’e adlı dört eser oluşturmaktadır. Bulgular, kahramanlık söyleminin incelenen eserlerde yalnızca yiğitlik veya askerlik kavramları etrafında değil; kahraman figürü, mücadele, fedakârlık, toplumsal aidiyet ve kültürel bellek bileşenlerinin birbirini tamamladığı çok katmanlı bir söylemsel yapı içerisinde kurulduğunu göstermektedir. Araştırmada, kahraman figürünün farklı tarihsel ve toplumsal bağlamlarda farklı temsil biçimleri kazandığı; buna karşın bütün eserlerde ortak bir söylemsel örüntünün bulunduğu belirlenmiştir. Çalışmanın özgün katkısı, TRT Türk Halk Müziği Repertuvarındaki Sivas yöresi kahramanlık türkülerini yalnızca konu veya tema bakımından değerlendirmek yerine, kahramanlık söyleminin metin içerisinde hangi söylemsel ilişkiler aracılığıyla yapılandırıldığını sistematik biçimde ortaya koymasıdır. Bu yönüyle araştırmanın, halk müziği alanında söylem çözümlemesi yaklaşımının kullanımına katkı sağlayacağı ve benzer araştırmalar için yöntemsel bir çerçeve sunacağı değerlendirilmektedir.



Anahtar Kelimeler

TRT Türk Halk Müziği Repertuvarı, Sivas yöresi, kahramanlık türküleri, söylem çözümlemesi, kültürel bellek.



Abstract

The aim of this study is to examine how the discourse of heroism is constructed through discursive components in heroic folk songs from the Sivas region included in the TRT Turkish Folk Music Repertoire. The study was conducted within the framework of a qualitative research approach. Document analysis was employed as the data collection method, whereas text-based discourse analysis was adopted as the data analysis approach. The study group consists of four folk songs—Yiğitler Silkinip Ata Binince, Ben Gidiyom Rüştü Bey’im Ağlama (Mehrali Bey Ağıtı), Karlı Dağlar, and Ağlayalım Atatürk’e—identified through a systematic review of the TRT Turkish Folk Music Repertoire according to predetermined selection criteria. During the analysis, the lyrics were examined through open coding, and the resulting codes were organized under the themes of hero figure, struggle, self-sacrifice, social belonging, and cultural memory. The findings reveal that the discourse of heroism in the examined folk songs is constructed not merely around bravery or military service but through a multilayered discursive structure in which these themes complement one another. Furthermore, although the representation of the hero varies according to different historical and social contexts, all of the examined folk songs share common discursive patterns. The originality of this study lies in its systematic examination of the textual construction of the discourse of heroism through a text-based discourse analysis approach, rather than merely identifying heroic themes. Accordingly, the study contributes to the literature by introducing a methodological and analytical perspective to Turkish folk music studies and provides a framework for future discourse-oriented research.



Keywords

TRT Turkish Folk Music Repertoire, Sivas region, heroic folk songs, discourse analysis.


Gelecek Sayı

Aralık 2026 Sayısı Dergimizin (27. Sayısı) için makale kabulü devam etmektedir.

iletişim: korkutataturkiyat@gmail.com


  • Adres :Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Osmaniye/TÜRKİYE
    Telefon : 0505 4342666 Faks :
    Eposta : korkutataturkiyat@gmail.com