Bu çalışmada, 2002–2024 yılları arasında Türkiye’de okuma güçlüğü üzerine yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu doğrultuda Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Tez Merkezi veri tabanında tarama yapılmış ve araştırmanın veri kaynaklarını 16 doktora ve 39 yüksek lisans tezi olmak üzere toplam 55 lisansüstü tez oluşturmuştur. Verilerin analizlerinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda okuma güçlüğü alanındaki çalışmaların özellikle 2011 yılından sonra yoğunlaştığı ve en fazla tez çalışmasının 2024 yılında yapıldığı belirlenmiştir. Tezlerin en çok Ankara Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirildiği görülmüştür. Çalışmaların çoğunlukla nicel ve nitel araştırma yöntemleriyle, 0–25 kişilik örneklem gruplarıyla ve ilkokul düzeyindeki öğrencilerle yürütüldüğü tespit edilmiştir. En sık kullanılan veri toplama aracının okuduğunu anlama envanteri olduğu belirlenmiştir. İncelenen tezlerin büyük ölçüde okuma akıcılığı ve okuduğunu anlama temaları üzerinde yoğunlaştığı görülmüştür. Çalışmaların çoğunda, okuma güçlüğü yaşayan öğrencilerin akademik başarılarının akranlarına göre daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca önerilerde en sık strateji temelli öğretim uygulamalarının yaygınlaştırılması gerektiği vurgulanmıştır. Anahtar kelime analizinde ise “akıcı okuma” ve “okuma güçlüğü” kavramlarının daha yüksek sıklıkta kullanıldığı belirlenmiştir.

Okuma güçlüğü, disleksi, özel öğrenme güçlüğü.

The aim of this study is to examine postgraduate theses on reading difficulties in Turkey between 2002 and 2024. The study employed document analysis, a qualitative research method. Data were collected from the Higher Education Council (YÖK) Thesis Centre database and consisted of 55 postgraduate theses (16 doctoral and 39 master’s). The data were analysed using content analysis. Findings indicate that research in this field has increased notably since 2011, reaching its peak in 2024. Most theses were conducted at Ankara University and Gazi University. The studies were predominantly carried out using quantitative and qualitative methods, generally with small sample groups (0–25 participants) and primarily at the primary school level. The most commonly used data collection tool was the reading comprehension inventory. The theses mainly focused on reading fluency and reading comprehension themes. Results frequently showed that students with reading difficulties have lower academic achievement compared to their peers. Additionally, recommendations emphasised the importance of strategy-based teaching practices. Keyword analysis revealed that “reading difficulties” and “fluent reading” were the most frequently used terms.Keywords: Reading difficulties, dyslexia, specific learning difficulties.

Reading difficulties, dyslexia, specific learning difficulties